Asertywność i komunikacja w zespole

Asertywność i umiejętność komunikowania się w zespole są często wymieniane wśród najważniejszych cech każdego pracownika. Czasem jednak nie do końca wiemy, jak powinniśmy wykształcić w sobie te cechy. Mimo że doskonale rozumiemy ich istotę, słysząc zdanie „bądź bardziej asertywny” nie wiemy, co tak naprawdę jest od nas oczekiwane. Czy to oznacza, że mamy się nie zgadzać z innymi i zawsze podejmować własne decyzje? To z kolei przeszkodzi komunikacji w zespole. Jak więc poradzić sobie z pogodzeniem asertywności ze skuteczną komunikacją ze współpracownikami?

Asertywność – czym jest i jakie ma znaczenie?

Można spotkać się z kilkoma różnymi definicjami słowa asertywność, jednak najczęściej jest ono rozumiane jako umiejętność przedstawiania i bronienia swoich racji i opinii na temat odnoszący się do innych osób i wydarzeń, zachowując przy tym szacunek i biorąc pod uwagę racje, pragnienia i opinię drugiego człowieka (lub grupy ludzi). Wykształcenie silnej zdolności bycia asertywnym pozwala na poprawę interakcji w zespole oraz w innych relacjach interpersonalnych. To dzięki asertywności możemy zachować swoją odrębność, nie naruszając przy tym racji i korzyści wszystkich uczestników rozmowy lub wspólnej aktywności.

Wartość asertywności w komunikacji interpersonalnej

Wykształcenie asertywności umożliwia pozostawanie szczerym, zarówno wobec siebie, jak i innych, w nawet najbardziej stresujących momentach. Jest to bardzo przydatna cecha, ponieważ automatycznie buduje w nas poczucie wartości i pewności siebie – czujemy, że możemy stanąć i bronić swoich opinii. Z drugiej strony asertywność to cecha bardzo ważna dla funkcjonowania każdego zespołu. Komunikacja w zespole jest uzależniona od tego, na ile każdy z uczestników może czuć się swobodnie i jest gotowy zaproponować własne rozwiązanie. Jeżeli zespół jest zdominowany przez osobę lub wąską grupę osób znacznie przeważających swoją asertywnością innych, wtedy komunikacja opiera się głównie na implementacji pomysłów, które wychodzą tylko od tych osób.

Ocena własnej asertywności

Bardzo ciężko sprawiedliwie ocenić swoją asertywność, ponieważ do momentu, w którym wymagane jest podjęcie głosu i obrona swoich racji, większość osób myśli o sobie, jak o osobie wystarczająco asertywnej. Oznacza to, że asertywność mogą najlepiej ocenić otaczające nas osoby, w tym członkowie zespołu. Za miarę asertywności można uznać umiejętność wyznaczania granic i przedstawiania swojej opinii w sposób, który nie budzi żadnych wątpliwości, jaka jest nasza opinia. Jedną z cech wyróżniających osoby asertywne jest aktywne i energiczne zachowanie, będące dowodem pewności siebie i pozytywnego nastawienia do radzenia sobie z problemami. W trakcie rozmowy osoby asertywne nie dają się zdominować rozmówcy; utrzymują stosowny kontakt wzrokowy, mówią pewnym, wyraźnym głosem i witają się zdecydowanym uściskiem dłoni (oczywiście w zależności od tego, czy wymaga tego sytuacja).

Asertywność

Komunikacja w zespole, a asertywność

Asertywność to jedna z najważniejszych cech, które potrzebuje każdy solidny pracownik. Typ człowieka asertywnego zawsze stara się wnieść dodatkową wartość do zespołu, co automatycznie ułatwia komunikację, buduje jego pozycje i relacje ze współpracownikami oraz tworzy znacznie większe szanse na awans i rozwój kariery. Przeciwieństwem człowieka asertywnego jest osoba będąca biernym obserwatorem planowania projektów i pracy nad nimi. Często nie jest to wcale spowodowane brakiem kompetencji, a właśnie niewystarczającym wykształceniem umiejętności asertywności. Komunikacja w zespole wymaga od jego członków przedstawiania opinii, dyskutowania i obrony swoich racji oraz wyłaniania rozwiązania, które w konkretnej sytuacji jawi się najskuteczniejszym. Asertywność to podstawa pracy zespołowej. Jeżeli nie zadbamy o obronę swoich racji i nie będziemy brali aktywnego udziału w podejmowaniu decyzji (lub chociażby w dyskusjach prowadzących do podejmowania decyzji), z członka zespołu zmieniamy się w osobę odpowiedzialną jedynie za wykonywanie narzuconych poleceń.

Czym NIE jest asertywność?

Bycie asertywnym przez niektórych jest mylone i mieszane ze zbyt dużą pewnością siebie, nieumiejętnością słuchania opinii innych, a nawet arogancją. Zbiór takich cech działa w sposób przeciwny do asertywności – sprawia, że komunikacja w zespole jest znacznie trudniejsza, a niekiedy wręcz niemożliwa, jeżeli taką postawę wykazuje osoba posiadająca decydujący głos. Asertywność jest niekiedy błędnie kojarzona ze zbyt dużą pewnością siebie, a niektóre osoby nie chcą w pełni komunikować swoich uwag i racji z powodu strachu przed narażeniem się innym. Trzeba mieć jednak na uwadze fakt, że to nie liczba pochlebstw ani przytakiwanie sprawia, że sprawiamy dobre wrażenie na rozmówcy lub współpracowniku, a cały szereg cech, wśród których znajduje się również umiejętność bronienia swojego zdania.

Dyskusja to nie kłótnia i bycie asertywnym pozwala na utrzymanie każdej wymiany zdań na kulturalnym poziomie, który zostanie doceniony przez członków zespołu i wszystkie otaczające nas osoby. Taka postawa niemal zawsze spotka się z aprobatą, nawet wśród osób, które broniły przeciwnej opinii.